شرکت Sakana AI مستقر در توکیو با همکاری محققان دانشگاه آکسفورد و دانشگاه بریتیش کلمبیا، یک سیستم هوش مصنوعی متنباز معرفی کرده است که میتواند تحقیقات علمی را بهطور مستقل انجام دهد. این سیستم که «دانشمند هوش مصنوعی» (The AI Scientist) نام دارد، نوید تغییر کامل روند اکتشافات علمی را میدهد.
براساس اعلام Sakana AI، این هوش مصنوعی جدید از مدلهای زبانی بزرگ (LLM) برای تعامل با کاربر، ارائه پیشنهاد و اجرای دستورالعملهای تحقیقاتی، بهویژه در زمینه یادگیری ماشینی، استفاده میکند. AI Scientist کاملاً متنباز است و اکنون تحت مجوز Apache 2.0 در GitHub منتشر شده و استفاده، اصلاح و تجاریسازی آن قانونی است.
این شرکت همچنین چند مدل مولد تصویر در Hugging Face منتشر کرده است که با یکی از آنها میتوان تصاویری هنری ژاپنی موسوم به «اوکییو» (Ukiyo) ایجاد کرد.
کاربردهای هوش مصنوعی AI Scientist در تحقیقات علمی
سیستم The AI Scientist فرایند علمی نوشتن یک مقاله را تقلید میکند. این هوش مصنوعی همانند یک انسان پس از مطرحکردن یک ایده پژوهشی، آزمایشها را طراحی و اجرا میکند و سپس نتایج نهایی را ارائه میدهد. این سیستم برای ارزیابی مقالات خود نیز همان روش سنتی همتاداوری مقالات علمی را شبیهسازی میکند.
به گفته Sakana AI هر مقاله تحقیقاتی تولیدشده توسط این سیستم کمتر از 15 دلار برای این شرکت هزینه خواهد داشت. توانایی این سیستم برای انجام تحقیقات با چنین هزینه کمی میتواند منافع مالی قابلتوجهی برای مؤسسات و دانشگاهها داشته باشد.
AI Scientist که بهصورت مداوم و شبانهروزی و بدون محدودیتهای انسانی کار میکند، میتواند سرعت اکتشافات علمی را به طرز چشمگیری افزایش دهد. چنین سیستمی میتواند باعث پیشرفتهای مختلفی در زمینههایی مانند کشف دارو، علم مواد و مطالعه بحران اقلیمی شود.
بااینحال، اتوماسیونکردن تحقیقات علمی مسائل مهمی را درباره نقش دانشمندان انسانی پیش میکشد. درحالی که هوش مصنوعی ممکن است در پردازش حجم وسیعی از دادهها و شناسایی الگوها برتر باشد، شهود انسانی، خلاقیت و قضاوت اخلاقی همچنان در هدایت تحقیقات علمی به سمت نتایج معنادار و سودمند حیاتی است. درواقع مسئله اصلی این خواهد بود که باید بتوان بین کارایی هوش مصنوعی و مسائل انسانی تعادل برقرار کرد.