محبوبه شالی استادیار گروه مراقبت های ویژه پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با خبرنگار مهر، در رابطه با مراقبت از بیماران و کودکان سرطانی در جنگ و شرایط بحرانی گفت: جنگ پدیدهای شوم و مخرب است که اثرات عمیق و چندوجهی بر تمامی ابعاد زندگی انسان، بهویژه کودکان، میگذارد.
وی ادامه داد: کودکان مبتلا به سرطان، به دلیل شرایط جسمانی و روانی آسیبپذیرتر، در معرض خطرات و چالشهای مضاعفی در دوران جنگ قرار میگیرند. این شرایط بحرانی، روند درمان، کیفیت زندگی و حتی بقای این کودکان را به طور جدی تهدید میکند.
وی گفت: جنگ پدیدهای شوم و مخرب است که اثرات عمیق و چندوجهی بر تمامی ابعاد زندگی انسان، بهویژه کودکان، میگذارد. کودکان مبتلا به سرطان، به دلیل شرایط جسمانی و روانی آسیبپذیرتر، در معرض خطرات و چالشهای مضاعفی در دوران جنگ قرار میگیرند. این شرایط بحرانی، روند درمان، کیفیت زندگی و حتی بقای این کودکان را به طور جدی تهدید میکند.
تاثیر جنگ بر کودکان مبتلا به سرطان چیست؟
شالی افزود: جنگ اغلب منجر به تخریب بیمارستانها، مراکز درمانی، و آزمایشگاهها میشود که دسترسی به درمانهای حیاتی مانند شیمیدرمانی، پرتودرمانی، و جراحی را برای کودکان سرطانی غیرممکن یا بسیار دشوار میسازد.
این پزشک متخصص یادآور شد: جنگ باعث آوارگی گسترده میشود. کودکان سرطانی و خانوادههایشان ممکن است مجبور به ترک خانهها و مراکز درمانی خود شوند و این امر پیوستگی روند درمان را مختل کرده و گاهی باعث توقف کامل آن میگردد.
وی تصریح کرد: صدای انفجارها، ترس از دست دادن عزیزان، ناامنی مداوم، و شرایط سخت زندگی در جنگ، سطح استرس و اضطراب را در کودکان مبتلا به سرطان به شدت افزایش میدهد. این استرس مزمن میتواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کرده و روند بهبودی را کند نماید.
شالی گفت: تضعیف سیستم ایمنی ناشی از سرطان و درمانهای آن، به همراه شرایط غیربهداشتی در مناطق جنگزده، کودکان را در برابر عفونتها بسیار آسیبپذیر میسازد.
وی خاطرنشان کرد: تجربیات تلخ و دهشتناک دوران جنگ، مانند دیدن خشونت، از دست دادن عزیزان، یا قرار گرفتن در معرض خطر مستقیم، میتواند منجر به بروز تروما و اختلالات روانی جدی در کودکان شود که خود به تشدید بیماری یا اختلال در روند درمان دامن میزند.
مراقبت از کودکان مبتلا به سرطان و بیماران در جنگ چگونه باید انجام شود؟
شالی گفت: مراقبت از کودکان مبتلا به سرطان در شرایط جنگ نیازمند رویکردی چندوجهی، انعطافپذیر و با حفظ حداقل کیفیت زندگی است.
این پزشک متخصص افزود: تلاش برای حفاظت فیزیکی از بیمارستانها و کلینیکهای درمانی، حتی در مناطق پرتنش. در صورت تخریب مراکز ثابت، استفاده از آمبولانسهای مجهز، مراکز درمانی میدانی، یا پناهگاههای زیرزمینی برای ادامه درمانهای ضروری است.
وی گفت: ایجاد ذخایر استراتژیک از داروها، خون، و تجهیزات حیاتی در مکانهای امن و قابل دسترس و در صورت نیاز به تخلیه، اولویت دادن به بیماران بدحال و کودکان سرطانی برای انتقال به مناطق امنتر، دارای اهمیت است.
استادیار گروه مراقبت های ویژه پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: فراهم کردن مکانهایی امن و آرام برای کودکان تا بتوانند از استرس محیط جنگ دور باشند. برگزاری جلسات مشاوره گروهی و فردی، بازیدرمانی، و فعالیتهای گروهی برای کاهش اضطراب و تقویت روحیه و ارائه مشاوره و حمایت به والدین و خانوادهها برای مدیریت استرس و توانایی مراقبت بهتر از کودکان موثر است.
وی ادامه داد: تلاش برای تأمین غذای سالم، مغذی و کافی، با توجه به نیازهای خاص بیماران سرطانی. رعایت اصول بهداشتی در حد امکان، تأمین آب سالم، و اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطر عفونت به سلامت بیماران کمک میکند.
برای کودک مبتلا به سرطان در جنگ چه نکاتی حائز اهمیت است؟
شالی گفت: اولویت اصلی، حفظ جان کودک در برابر خطرات مستقیم جنگ، تلاش برای حفظ پیوستگی درمان، حتی اگر به شکل سادهشده یا با داروهای جایگزین باشد.
وی خاطرنشان کرد: ایجاد محیطی آرام و حمایتی تا حد امکان، پرهیز از نمایش خشونت، و تمرکز بر امید و اطمینان از اینکه کودک احساس تنهایی و ناامیدی نمیکند و از حمایت عاطفی برخوردار است.
به گفته وی؛ والدین باید علائم استرس و اضطراب را در کودک تشخیص داده و با استفاده از روشهای حمایتی، به کاهش آن کمک کنند. والدین باید اطلاعات لازم در مورد بیماری و درمان را از پزشکان دریافت کرده و به زبانی ساده برای کودک توضیح دهند تا او احساس کنترل بیشتری بر وضعیت خود داشته باشد. والدین با حفظ امید و نشان دادن توانایی مقابله با مشکلات، الگوهای مثبتی برای کودک خود خواهند بود.
