امنیت دیجیتال یک مسئله لوکس یا جانبی نیست؛ بخشی از امنیت ملی و اقتصادی کشور است. سیستمهایی که امروز بدون آپدیت رها میشوند، فردا میتوانند به نقطه شروع یک بحران بزرگتر تبدیل شوند که هزینه آن، بهمراتب بیشتر از باز کردن چند آپدیت سرور خواهد بود.
در این خاموشی بیسابقه، عملاً تمام سیستمعاملها، نرمافزارها، گوشیها و بهویژه آنتیویروسها از دسترسی به سرورهای بهروزرسانی خود محروم بودهاند. این یعنی طی این مدت، هیچ وصله امنیتی (Security Patch) و هیچ آپدیت آنتیویروسی روی میلیونها کامپیوتر شخصی، اداری، سازمانی و دولتی نصب نشده است.
خطری که نادیده گرفته شده است
امنیت سایبری مفهومی ایستا نیست که با یکبار رسیدگی دیگر تیک تکمیل بخورد. هر روز دهها آسیبپذیری جدید در ویندوز، مرورگرها، ایمیلکلاینتها و حتی سختافزارها کشف میشود و تنها راه ایمن ماندن، دریافت مستمر آپدیتهای امنیتی است. با این حال متاسفانه کسی به این موضوع توجهی نداشته است و نهتنها سیستمعاملها به سرورهای آپدیت خود دسترسی ندارند، بلکه آنتیویروسها و برنامههای امنیتی هم قادر به بروز کردن پایگاه داده خود به منظور مقابله با بدافزارها نیستند.
هرچند نبود دسترسی به اینترنت به محافظت نسبی از کاربران در برابر بدافزارها و مهاجمان سایبری کمک میکند، اما این وضعیت عملاً کشور را وارد یک پنجره طلایی برای مهاجمان سایبری کرده است.
تشدید خطر با رفع گزینشی محدودیتها
ریسک امنیتی زمانی دوچندان میشود که در کنار این وضعیت، برخی دسترسیها بهصورت محدود و گزینشی باز میشوند؛ برای مثال جیمیل وصل شده یا دسترسی محدود به برخی وبسایتها و پلتفرمها فراهم شده است.
در چنین شرایطی کاربران بدون سپر دفاعی به اینترنت نیمهباز متصل میشوند. این دقیقاً سناریوی ایدهآل برای انتشار بدافزار، فیشینگ و باجافزار است، زیرا نهتنها آنتیویروسها بهدلیل قدیمی بودن دیتابیس تهدیدها را شناسایی نمیکنند، بلکه حفرههای امنیتی ویندوز و برنامههای دیگر هم آماده بهرهبرداری توسط مجرمان و مهاجمان سایبری هستند.
نتیجه این بیتوجهی به امنیت میتواند از آلودگی گسترده سیستمهای شخصی تا اختلال در زیرساختهای سازمانی و حتی صنعتی متغیر باشد. در ادبیات امنیت سایبری، محروم کردن سیستمها از آپدیت، معادل خاموش کردن سیستم ایمنی بدن در زمان شیوع بیماری است.
در این شرایط حتی بدون بازگشایی کامل اینترنت بینالملل، یک اقدام فوری، ضروری و کمهزینه وجود دارد و آن باز کردن دسترسی مستقیم و بدون محدودیت به سرورهای آپدیت سیستمعاملها و آنتیویروسهای محبوب و معتبر همچونMicrosoft Defender وESET است.
قویاً توصیه میشود به محض آزاد شدن سرورهای آپدیت یا وصل شدن اینترنت، اولین کار آپدیت کردن آنتیویروس سیستم و بعد هم سیستمعامل باشد.
