معنای لغوی :
واژه فورواردر از مصدر انگلیسی Forward ساخته شده است و معانی مختلفی دارد ولیکن در ساختمان حرفه ی حمل و نقل مفهوم خاصی به خود می گیرد و به شخص و فعالیت خاصی اطلاق می گردد . این واژه به علت طیف وسیعی که در بر میگیرد ، تعریف مشخصی از آن در فضای مجازی ارائه نشده است .
در فرهنگ علوم اقتصادی تالیف دکتر منوچهر فرهنگ Forwarder یا Forwarding Agent به شکل زیر تعریف شده است:
((نماینده حمل و نقل ، متصدی حمل و نقل ، صادر کننده و یا حمل کننده کالای تجاری ، شخص یا موسسه انتفاعی که وظیفه اش جمع آوری مال التجاره و فرستادن آن طبق دستور به مقصد معین است )).
دکتر عباس آریان پور کاشانی در فرهنگ دانشگاهی چاپ ششم از Forwarding Agent به منزله ((حق العمل کار حمل کالا)) تعریف نموده است و یکی از تعاریف مصدر Forward را به قرار ذیل بدست می دهد:
“فرستادن ، رساندن ، حمل و نقل کردن ، پیش بردن ، جلو انداختن ، کمک کردن ، پیشرفت کردن ، جلو بردن “
فورواردر را با اسامی دیگر مانند نماینده ، متصدی حمل و نقل نیز می شناسند .
شرح وظایف از دیدگاه های مختلف :
در قوانین برخی کشور ها مانند آلمان فوروارد تعریف و وظایف قانونی آن دقیقاً مشخص شده است در حالی که در بسیاری کشور های دیگر ، تعاریف مختلفی به وجود آمده است . این تعاریف عبارتند از :
شخصی که چگونگی حمل بار را از طرف مشتری خود طراحی می کند . بدون اینکه نقش Carrier یا حمل کننده فیزیکی کالا را داشته باشد .
سازمان فیتا فورواردر ها را با توجه به سیستم های حقوقی متفاوت کشور ها ، بر اساس وظایف محوله به شرح زیر تعریف می نماید .
فورواردر کسی است که کلیه سئوالات صاحب کالا را در زمینه حمل کالا پاسخ بگوید و سعی نماید کالا را در سریع ترین زمان و با امنیت کامل به مقصد برساند .
فورواردر به عنوان متخصص حمل ونقل روش های مختلف حمل مرکب را مورد بهره برداری قرار می دهد و اقدامات لازم را در رابطه با تشریفات اداری و تهیه اسناد لازم انجام می دهد .
فورواردر با بهرهگیری از امکانات توزیعی که در اختیار دارد و با توجه به اطلاعاتی که از حمل و نقل بین المللی و داخلی دارد مشاور مناسبس برای آنها ایجاد نماید .
در قوانین توضیح داده شده در ICC سازمان ملل در اسناد حمل ترکیبی کالا ، فورواردر به کسی اطلاق می شود که قرارداد حمل را منعقد نموده و مسئولیت اجرای آن را به عنوان متصدی حمل به عهده می گیرد . محدوده مسئولیت متصدی حمل ترکیبی(فورواردر ) از زمان در اختیار گرفتن کالا در مبداء حمل تا زمان تحویل آن در مقصد نهایی می باشد . فورواردر مسئول هر نوع فعل یا ترک فعل مستخدمین و کارگزاران خود در محدوده انجام وظیفه آنها می باشد .
پس با توجه به نکات بالا این تعریف از فورواردر ارائه میشود :
فورواردر شخصی است که حمل را طراحی نموده و از طرف خود یا از طرف شخص دیگری به عنوان اصیل نه به عنوان نماینده (حمل کننده یا صاحب کالا) قرارداد حمل را با قبول مسئولیت به انجام می رساند . فورواردر بارنامه خود را صادر نموده و مسئولیت حمل را از مبدا تا مقصد به عهده می گیرد.
شرح مسئولیت های فورواردر در پروسه ی حمل و نقل کالا
1 . کسب اطلاعات و دستورات لازم از مشتری برای صدور پیش برگ(پروفرما ) ، بارنامه و سایر اسناد حمل و نقل و انعقاد قرارداد حمل و خدمات فورواردی .
2.انعقاد قرارداد اجرای عملیات ترابری(حمل و نقل) طبق دستورات مشتری
- نظارت بر امور عملیات حمل ، تهیه و ارائه اطلاعات مورد نیاز به مشتری از قبیل اعلامیه حمل
- تحویل کالا به گمرک مقصد ، امضاء صورت مجالس کسر یا اضافه تخلیه یا آسیب دیدگی و فقدان کالا
5.اخذ صورت مجالس از حمل کننده کریری و ارائه به مشتری
- تسویه حساب با مشتری ،شخص حمل کننده یا پیمانکاران ذی و سایر وجوهی که وصول آن به عهده فورواردر است .
- اعلام ورود کالا به مشتری و صدور ترخیصیه های کلی یا تفکیکی کالا
- انجام تشریفات گمرکی ترخیص کالا در صورت لزوم و حسب قرارداد منعقده
9.تحویل کالا در نقطه مقصد و عملیات حمل از گمرک تا انبار صاحب کالا در صورت توافق نسبت به حمل یکسره
- اخذ پروانه ورود موقت کانتینر های واردشده به کشور از گمرکات و عودت آنها در مهلت تعیین شده
11.شرکت های فورواردر در جهت تأمین کامیون های مورد نیاز ،مجاز به انعقاد قرارداد یا توافق مستقیم با خود راننده(به استثنای رانندگان تحت پوشش خود ) نیستند و صرفاً از طریق شرکت های کریر بایستی اقدام به این امر نمایند .
12.فورواردر بایستی مسئولیت های مدنی خود را بابت خدمات فورواردی که بعهده می گیرد بیمه نماید .
13.وظایف محوله سمت کارگزار فورواردی(R.A) در حد مفاد قرارداد همکاری شامل انجام تشریفات مرزی ، تحویل و تحول گمرکی و حمل و نقل کالا در حد عرف و یا حسب قرارداد منعقده با فورواردر اصلی می باشد .
14.بیمه باربری جزء وظایف فورواردر نیست مگر آنکه در قرارداد ممنعقده صراحتاً قید گردیده و پرداخت حق بیمه جدای از هزینه حمل و نقل توسط مشتری تعهد شده باشد .
- ارائه خدمات محوله به عنوان کارگزار از طرف فورواردر اصلی از قبیل انجام تشریفات گمرکی در مرز و یا در گمرک مقصد و یا انجام عملیات ترانزیت داخلی یا بین المللی با رعایت مقررات و ضوابط حاکم
- همکاری در تهیه صورت جلسه ها و گزارش های لازم در مواقع بروز خسارات احتمالی یا فقدان کالا و مساعدت در پیگیری جبران خسارت در این قبیل موارد
17.انعقاد قرارداد خدمات فورواردی از جمله جم آوری کالا ، انبارداری ، بیمه باربری ، بسته بندی کالا ، تفکیک و توزیع کالا ، اظهار کالا به مراجع رسمی ، دریافت وجوه و تهیه اسناد مربوط به کالا برای مشتری
