محققان ابزارهای چوبی ۴۳۰ هزار ساله، قدیمیترین نمونههای شناخته شده از نوع خود را در سایت باستانی ماراتوسا ۱ در یونان کشف کردند.
مجله اینترنتی باستان شناس : طبق یک مطالعه جدید، دو ابزار چوبی که در جنوب یونان یافت شدهاند، قدمتی ۴۳۰ هزار ساله دارند. این باعث میشود که آنها ۴۰ هزار سال قدیمیتر از قدیمیترین ابزارهای چوبی قابل حمل شناخته شده باشند.
با توجه به اینکه تصور میشود ابزارهای چوبی در مقایسه با ابزارهای سنگی خود، با گذشت زمان بسیار راحتتر فرسوده میشوند، این یافته نشان میدهد که نجاری برای مدت بسیار طولانی بخش مهمی از «جعبه ابزار» اجداد ما بوده است.
در محل ماراتوسا ۱ در پلوپونز، فیلها و دیگر حیوانات بیش از ۴۰۰۰۰۰ سال پیش در ساحل جایی که زمانی دریاچه بوده، قصابی و فرآوری میشدند. در این زمان، انسان خردمند هنوز تکامل نیافته بود. خویشاوندان ما در دوران پلیستوسن میانی (۷۷۴۰۰۰ تا ۱۲۹۰۰۰ سال پیش) در جنوب شرقی اروپا زندگی میکردند.
پروفسور کاترینا هارواتی، نویسندهی این مطالعه از دانشگاه توبینگن، میگوید: «پلیستوسن میانی یک مرحلهی حیاتی در تکامل انسان است که در آن رفتارهای پیچیدهتری توسعه یافت. قدیمیترین شواهد قابل اعتماد از استفادهی هدفمند و تکنولوژیکی از گیاهان نیز به این دوره برمیگردد.»
ابزارهای سنگی و استخوانی متعددی در این محل کشف شد. دکتر آنمیکه میلکس، نویسندهی این مطالعه از دانشگاه ریدینگ، میگوید: «برخلاف سنگ، اشیاء چوبی برای ماندگاری طولانی به شرایط خاصی نیاز دارند.»
محققان تمام بقایای چوبی را زیر میکروسکوپ با دقت بررسی کردند و جزئیات سطح را بررسی کردند. میلکز میگوید: «ما روی دو شیء، علائم لبپریدگی و کندهکاری پیدا کردیم. اینها نشانههای واضحی هستند که نشان میدهند انسانهای اولیه این اشیاء را شکل دادهاند.»
بعدها مشخص شد جسمی که در ابتدا تصور میشد توسط انسان شکل گرفته، توسط یک خرس یا گوشتخوار بزرگ دیگر چنگال زده شده است. با این حال، دو قطعه از این قطعات به وضوح نشانههایی از شکلگیری به شیوهای که فقط انسانتباران میتوانستند داشته باشند، نشان میدادند. یکی از این قطعات، یک جسم از جنس توسکا بود که در اصل یک ابزار واحد بود که به مرور زمان به چهار قطعه شکسته شده بود و حداقل ۸۱ سانتیمتر طول داشت.
محققان معتقدند که ممکن است از آن برای کندن گل و لای کنار دریاچه یا کندن پوست از سایر قطعات چوب استفاده میشده است. این ابزار دارای علائم حکاکی متعددی است. همچنین، یک گره تقریباً به طور کامل بریده شده است، احتمالاً به این دلیل که بیرون نزده و مانع استفاده از آن نشود.
تعیین هدف یک قطعه کوچکتر ساخته شده از بید یا صنوبر دشوارتر است. طول آن تنها ۵.۷ سانتیمتر است و شباهتی به ابزارهای چوبی مدرنتر ندارد. با این حال، تعداد برشهای آن به طرز شگفتآوری زیاد است. این برشها به احتمال زیاد نشاندهنده ضرباتی برای کندن پوست درخت هستند.
گاهی اوقات میتوان جای زخمهای انسانی روی ابزارهای چوبی را با جای دندانهای سگ آبی اشتباه گرفت. با این حال، نویسندگان خاطرنشان میکنند که در هیچ کجای این منطقه، هیچ علامت مشخصی از سگهای آبی “سدساز” روی چوب باقی نمانده است.
شواهد استفاده از چوب در مراحل بعدی پلیستوسن میانی از بسیاری از نقاط جهان شناخته شده است. با این حال، این یافته ممکن است نزدیکترین چیزی باشد که ما تاکنون به “اواسط پلیستوسن میانی” رسیدهایم.
میلکز میگوید: «قدیمیترین ابزارهای چوبی از مکانهایی مانند بریتانیا، زامبیا، آلمان و چین شناخته شدهاند. این ابزارها شامل سلاحها، چوبهای حفاری و دسته ابزار میشوند. با این حال، قدمت همه آنها به دورهای جدیدتر از یافتههای ماراتوسا ۱ برمیگردد.»
تنها شواهد قدیمیتر از استفاده از چوب، کشف کندههایی است که برای ایجاد یک سازه حفاظتی در آبشار کالامبو در زامبیا به هم متصل شدهاند و قدمت آنها تقریباً به ۴۶۰۰۰ سال قبل از ساخت این اشیاء برمیگردد.
هارواتی میگوید: «این موضوع بار دیگر نشان میدهد که شرایط حفاظتی در سایت مراتوسا ۱ چقدر فوقالعاده خوب است. علاوه بر این، وجود ردپاهای به جا مانده از گوشتخواران بزرگ در نزدیکی فیل مثله شده، در کنار شواهدی از فعالیت انسانی، نشان دهنده رقابت شدید بین این دو است. اگر خرسی بخواهد غذای شما را بدزدد، یک چوب ممکن است سلاح ضعیفی در برابر چنگالهایش باشد، اما شما همچنان میخواهید آن را نگه دارید.»
