OpenAI امروز از نسل جدید مدلهای هوش مصنوعی خود با نام GPT-5.6 رونمایی کرد؛ خانوادهای که شامل سه مدل Sol ،Terra و Luna است و با هدف بازطراحی فرایندهای توسعه نرمافزار و کاربردهای سازمانی معرفی شده. بااینحال، این مدلها فعلاً تنها از طریق API و ابزار Codex و فقط در اختیار گروه محدودی از شرکای مورد اعتماد قرار میگیرند.
این عرضه محدود پس از آن انجام میشود که OpenAI مطابق با فرمان اجرایی «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، این مدلها را پیش از انتشار در اختیار دولت ایالات متحده قرار میدهد. اوپنایآی اعلام کرده به درخواست دولت آمریکا، عرضه GPT-5.6 را فعلاً به گروه کوچکی از شرکای قابل اعتماد محدود کرده است تا فرایند ارزیابی ایمنی تکمیل شود. انتظار میرود این روند که طبق فرمان اجرایی حدود ۳۰ روز زمان ببرد، اوایل ماه ژوئیه به پایان برسد.
سه مدل خانواده GPT-5.6 با سه سطح توانایی
پرچمدار این خانواده، GPT-5.6 Sol، برای وظایف پیچیدهای مانند برنامهنویسی طولانی، امنیت سایبری و اجرای ایجنتهای هوش مصنوعی طراحی شده است. قیمت استفاده از این مدل همانند GPT-5.5، معادل ۵ دلار بهازای هر یک میلیون توکن ورودی و ۳۰ دلار برای هر یک میلیون توکن خروجی است.
اوپنایآی همچنین دو مدل ارزانتر معرفی کرده است. GPT-5.6 Terra برای پردازشهای سازمانی با حجم بالا طراحی شده و با وجود عملکردی نزدیک به GPT-5.5، هزینه آن نصف شده و به ۲.۵ دلار برای توکنهای ورودی و ۱۵ دلار برای خروجی رسیده است. مدل GPT-5.6 Luna نیز نسخه اقتصادی این خانواده محسوب میشود و با قیمت ۱ دلار برای ورودی و ۶ دلار برای خروجی، برای وظایف روزمره و سبک بهینه شده است.
تمرکز بر استدلال عمیق و ایجنتهای هوشمند
مهمترین تغییر معماری GPT-5.6 مربوط به نحوه تخصیص توان پردازشی هنگام استنتاج است. OpenAI قابلیت جدیدی با نام Max Reasoning Effort را معرفی کرده که به مدل Sol اجازه میدهد برای حل مسائل بسیار پیچیده، زمان بیشتری صرف استدلال کند. علاوهبراین، حالت Ultra نیز اضافه شده که بهجای اتکا به یک مدل واحد، از چند Subagent برای تقسیم وظایف و اجرای پروژههای چندمرحلهای استفاده میکند.
براساس نتایج بنچمارکهای منتشرشده، GPT-5.6 Sol در آزمون Terminal-Bench 2.1 امتیاز ۹۱.۹۱ درصد را ثبت کرده و از Claude Mythos 5 پیشی گرفته است. این مدل همچنین در آزمون Agent’s Last Exam که عملکرد مدلها را در ۵۵ حوزه حرفهای میسنجد، نخستین مدلی است که از مرز ۵۰ درصد عبور کرده است. در آزمون GeneBench v1 نیز عملکرد بهتری نسبت به GPT-5.5 داشته و درعینحال توکنهای کمتری مصرف کرده است.
در بنچمارک ExploitBench، مدل GPT-5.6 Sol با وجود استفاده از تنها حدود یکسوم تعداد توکنهای خروجی، عملکردی همسطح با Mythos Preview ارائه میدهد.
قابلیتهای جدید GPT-5.6 برای کاهش هزینه سازمانها
OpenAI برای کاهش هزینه استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، سیستم جدیدی برای کشکردن پرامپتها معرفی کرده است. توسعهدهندگان میتوانند نقاط مشخصی برای ذخیرهسازی دادهها تعریف کنند که حداقل ۳۰ دقیقه معتبر خواهند بود. هرچند ایجاد کش اولیه ۲۵ درصد گرانتر از ارسال عادی درخواست است، اما استفاده مجدد از همان دادهها تا ۹۰ درصد ارزانتر خواهد بود؛ قابلیتی که برای پروژههای بزرگ و پردازشهای طولانی اهمیت زیادی دارد.
این شرکت همچنین اعلام کرده نسخه Sol از ماه ژوئیه روی سختافزارهای Cerebras نیز ارائه خواهد شد و سرعت پردازش آن به ۷۵۰ توکن در ثانیه میرسد؛ موضوعی که برای کاربردهای سازمانی بلادرنگ اهمیت زیادی دارد.
امنیت چندلایه و نظارت لحظهای
اوپنایآی تأکید کرده GPT-5.6 فقط از طریق مجوزهای تجاری سازمانی عرضه میشود و نسخه متنباز آن به دلیل مخاطرات امنیتی منتشر نخواهد شد. این شرکت برای ارزیابی امنیت مدل، حدود ۷۰۰ هزار ساعت پردازش با پردازندههای گرافیکی A100e صرف اجرای حملات آزمایشی و یافتن روشهای دور زدن محدودیتهای امنیتی کرده است.
در این مدلها چندین لایه حفاظتی بهصورت همزمان فعال هستند؛ ازجمله محدودیتهای تعبیهشده در خود مدل، سامانههای نظارتی که خروجی را لحظهبهلحظه بررسی میکنند و مکانیزمی که در صورت تشخیص محتوای پرخطر، تولید پاسخ را متوقف و آن را برای بررسی به یک مدل استدلالی بزرگتر ارسال میکند.
OpenAI هشدار داده این سیستم ممکن است برای تیمهای امنیت سایبری که بهصورت مشروع روی کشف آسیبپذیریها و بررسی کدها کار میکنند نیز باعث تأخیر، توقف موقت درخواستها یا حتی رد برخی درخواستها شود. این شرکت درحال مذاکره برای ارائه راهکارهایی است که ضمن حفظ امنیت، حریم خصوصی مشتریان سازمانی را نیز بهتر محافظت کند.
عرضه عمومی GPT-5.6 هنوز آغاز نشده است
OpenAI اعلام کرده تصمیم برای محدود کردن دسترسی اولیه به GPT-5.6 نتیجه هماهنگی با دولت آمریکا و الزامات جدید امنیتی بوده است. بااینحال، این شرکت تأکید کرده چنین سازوکاری نباید به رویه دائمی تبدیل شود؛ زیرا دسترسی توسعهدهندگان، شرکتها و پژوهشگران امنیتی به پیشرفتهترین ابزارهای هوش مصنوعی را محدود میکند.
به گفته اوپنایآی، عرضه عمومی GPT-5.6 در ChatGPT و API طی هفتههای آینده و بهصورت تدریجی انجام خواهد شد.